Czy kierownik budowy może odpowiadać finansowo za błędy i wady powstałe podczas budowy? Kto zapłaci za koszt ich usunięcia – wykonawca czy kierownik budowy?
To pytania, które często pojawiają się, gdy inwestor odkrywa, że prace budowlane zostały wykonane niezgodnie z projektem, przepisami prawa budowlanego albo zasadami sztuki budowlanej.
W takiej sytuacji odpowiedzialność nie zawsze należy analizować wyłącznie wobec wykonawcy. W określonych przypadkach odpowiedzialność cywilną może ponosić również kierownik budowy, jeżeli nienależycie wykonywał swoje własne obowiązki i jego działania lub zaniechania doprowadziły do powstania szkody.
Czy kierownik budowy odpowiada za błędy na budowie?
Kierownik budowy nie jest wyłącznie osobą odpowiedzialną za prowadzenie dziennika budowy i dokonywanie formalnych wpisów.
Pełni on samodzielną funkcję techniczną w procesie budowlanym i ma określone obowiązki wynikające z Prawa budowlanego. Do jego zadań należy m.in. organizowanie i kierowanie budową zgodnie z projektem, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także odpowiednie reagowanie na nieprawidłowości występujące na budowie.
Oznacza to, że kierownik budowy powinien nie tylko „podpisywać dokumenty”, ale rzeczywiście wykonywać funkcję, do której został ustanowiony.
Potwierdził to Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 17 marca 2020 r., sygn. I ACa 652/19. Sąd zwrócił uwagę, że kierownik budowy jako profesjonalista jest zobowiązany do szczególnej zawodowej staranności, a zakres jego obowiązków należy oceniać z uwzględnieniem posiadanych kwalifikacji oraz szczególnej roli, jaką pełni w procesie budowlanym.
Co należy do obowiązków kierownika budowy?
Zakres obowiązków kierownika budowy wynika przede wszystkim z art. 22 Prawa budowlanego.
W praktyce istotne znaczenie mogą mieć m.in.:
- kierowanie budową zgodnie z projektem i przepisami,
- organizowanie i zabezpieczenie terenu budowy,
- prowadzenie dokumentacji budowy,
- reagowanie na nieprawidłowości w wykonywaniu robót,
- zgłaszanie do sprawdzenia lub odbioru robót ulegających zakryciu,
- zapewnienie wymaganych prób i sprawdzeń,
- kontrolowanie prawidłowości wykonywania robót w zakresie powierzonych mu obowiązków.
Dlatego w przypadku sporu dotyczącego wad budowlanych warto sprawdzić nie tylko co zrobił wykonawca, ale również czy kierownik budowy prawidłowo wykonywał swoje obowiązki.
Kierownik budowy a wykonawca – kto odpowiada za wadliwie wykonane prace?
Nie oznacza to oczywiście, że kierownik budowy automatycznie odpowiada za każdą wadę powstałą na budowie.
Jeżeli wykonawca wykonał prace niezgodnie z projektem, nie oznacza to samo w sobie, że odpowiedzialność finansową ponosi również kierownik budowy.
Konieczne jest ustalenie m.in.:
1. Jakie obowiązki miał kierownik budowy?
2. Czy obowiązki te zostały wykonane prawidłowo?
3. Czy doszło do naruszenia tych obowiązków?
4. Czy naruszenie miało wpływ na powstanie konkretnej wady lub szkody?
5. Jaki jest rozmiar powstałej szkody i koszt jej usunięcia?
Dopiero odpowiedź na te pytania pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń wobec kierownika budowy.
Czy można żądać od kierownika budowy pieniędzy za koszt naprawy wad?
Tak – jeżeli zostaną spełnione przesłanki odpowiedzialności cywilnej.
Ciekawym przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 18 października 2018 r., sygn. I C 163/16.
Sprawa dotyczyła budynku, w którym stwierdzono liczne nieprawidłowości, m.in. wykonanie części prac niezgodnie z projektem, normami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Sąd uwzględnił również odpowiedzialność kierownika budowy i zasądził od niego 32 600 zł.
Kwota ta obejmowała koszty robót związanych z usunięciem skutków wadliwie wykonanych prac, w tym robót rozbiórkowych i odtworzeniowych.
Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie dotyczącej wad budowlanych można automatycznie żądać od kierownika budowy zwrotu kosztów naprawy. Kluczowe jest wykazanie związku pomiędzy niewłaściwym wykonywaniem obowiązków przez kierownika a powstałą szkodą.
Jak udowodnić odpowiedzialność kierownika budowy?
W sprawach dotyczących wad budowlanych i odpowiedzialności kierownika budowy bardzo duże znaczenie mają dowody.
Warto zabezpieczyć w szczególności:
- dziennik budowy,
- projekt budowlany i jego zmiany,
- protokoły odbioru,
- korespondencję z kierownikiem budowy i wykonawcą,
- wiadomości SMS i e-maile dotyczące nieprawidłowości,
- dokumentację fotograficzną i nagrania,
- kosztorysy napraw,
- opinie techniczne i ekspertyzy budowlane,
- dokumenty dotyczące zgłaszania wad i żądania ich usunięcia,
- umowę z wykonawcą.
W wielu sprawach kluczowe znaczenie ma również opinia biegłego z zakresu budownictwa, która pozwala ustalić, czy określone prace zostały wykonane prawidłowo oraz czy zaniechania kierownika budowy pozostawały w związku z powstałymi wadami.
Co zrobić, gdy na budowie pojawiły się wady?
Przede wszystkim warto zabezpieczyć dowody przed rozpoczęciem naprawy.
Jeżeli wadliwe elementy zostaną rozebrane lub naprawione bez wcześniejszego udokumentowania ich stanu, późniejsze wykazanie przyczyn powstania wad może być znacznie trudniejsze.
Dlatego przed podjęciem kosztownych prac naprawczych warto przeanalizować sytuację prawną i techniczną oraz ustalić, jakie dowody powinny zostać zabezpieczone.
Podsumowanie
Jeżeli na budowie pojawiły się wady budowlane, błędy wykonawcze lub niezgodności z projektem, odpowiedzialności nie należy automatycznie przypisywać wyłącznie wykonawcy.
W zależności od okoliczności odpowiedzialność może dotyczyć również innych uczestników procesu budowlanego, w tym kierownika budowy, jeżeli nie wykonywał on prawidłowo swoich obowiązków, a jego zaniechania pozostają w związku z powstałą szkodą.
Dlatego w przypadku poważnych problemów z budową warto przeanalizować odpowiedzialność wszystkich osób uczestniczących w procesie budowlanym, a nie tylko podmiotu, który fizycznie wykonywał prace.
Jeżeli potrzebują Państwo pomocy prawnej w sprawie wad budowlanych, odpowiedzialności kierownika budowy lub sporu z wykonawcą, jako radca prawny pomagam w analizie sytuacji, ocenie możliwych roszczeń, zabezpieczeniu dowodów oraz dochodzeniu odszkodowania za poniesioną szkodę.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kierownik budowy odpowiada za błędy wykonawcy?
Nie automatycznie. Odpowiedzialność kierownika budowy może powstać wtedy, gdy naruszył on własne obowiązki i istnieje związek pomiędzy jego działaniem lub zaniechaniem a powstałą szkodą.
Czy można pozwać kierownika budowy za wady domu?
W określonych sytuacjach tak. Przed skierowaniem roszczenia należy jednak ustalić zakres obowiązków kierownika budowy, sposób ich wykonywania, przyczynę powstania wad oraz wysokość szkody.
Czy kierownik budowy odpowiada za niezgodność budowy z projektem?
Może ponosić odpowiedzialność, jeżeli nieprawidłowości pozostają w związku z niewykonywaniem lub nienależytym wykonywaniem jego obowiązków. Sama niezgodność wykonanych robót z projektem nie przesądza jeszcze o jego odpowiedzialności.
Kto odpowiada za wady budowlane – wykonawca czy kierownik budowy?
Odpowiedzialność może dotyczyć jednego albo kilku uczestników procesu budowlanego, zależnie od przyczyny powstania wad i zakresu obowiązków poszczególnych osób.
Jak dochodzić odszkodowania za wady budowlane?
W pierwszej kolejności należy ustalić przyczynę wad, zabezpieczyć dokumentację i dowody oraz określić wysokość szkody. Następnie można ocenić, wobec kogo i na jakiej podstawie prawnej można dochodzić roszczeń.
Czy potrzebny jest prawnik w sporze z kierownikiem budowy?
W bardziej złożonych sprawach pomoc prawnika może być szczególnie istotna, ponieważ odpowiedzialność kierownika budowy wymaga połączenia kwestii prawnych, technicznych i dowodowych. Analiza dokumentacji budowy oraz opinii specjalistów pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń.
Niniejszy wpis ma charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej. Każdy stan faktyczny wymaga indywidualnej analizy prawnej.
